Jaka woda dla niemowlaka jest najlepsza? Wybór i zasady

Dla niemowlaka wybierz niegazowaną wodę źródlaną albo naturalną wodę mineralną niskozmineralizowaną – z ogólną mineralizacją poniżej 500 mg/l, sodem poniżej 20 mg/l i siarczanami poniżej 20 mg/l. Zdrowe dziecko do 6. miesiąca życia zwykle nie potrzebuje dodatkowej wody. Jeśli jednak lekarz zaleci jej podawanie, należy ją zagotować i ostudzić. Po 6. miesiącu, przy rozszerzaniu diety, świeżo otwartą wodę butelkowaną o właściwym składzie można podawać bez gotowania.

Na co patrzeć na etykiecie?

Rodzaj wody nie wystarczy. Na etykiecie sprawdź przede wszystkim całkowitą zawartość składników mineralnych oraz ilość sodu i siarczanów. Niska mineralizacja jest lepiej dopasowana do potrzeb niedojrzałego organizmu dziecka, zwłaszcza jego nerek.

Najłatwiej sięgnąć po wodę źródlaną albo naturalną wodę mineralną niskozmineralizowaną. Nie wybieraj wody wysokozmineralizowanej, gazowanej ani smakowej. Pomocna może być także informacja na etykiecie, że produkt nadaje się dla niemowląt i małych dzieci, lub pozytywna opinia instytucji zajmującej się oceną produktów dla najmłodszych, na przykład Instytutu Matki i Dziecka albo Centrum Zdrowia Dziecka. Taki znak nie zastępuje jednak sprawdzenia składu.

Przy zakupie zwróć uwagę na kilka dodatkowych informacji:

• Wybierz wodę niegazowaną, bez dodatków smakowych.
• Sprawdź datę przydatności oraz szczelność zakrętki.
• Wybieraj raczej butelki do 1,5 litra, aby zawartość szybko zużyć.
• Nie traktuj nazwy „naturalna” jako potwierdzenia, że woda ma skład właściwy dla niemowlęcia.

Czy wodę dla niemowlaka trzeba gotować?

Decyzja zależy przede wszystkim od wieku dziecka i źródła wody. Zdrowe niemowlę karmione wyłącznie piersią lub mlekiem modyfikowanym zwykle nie wymaga dopajania przed ukończeniem 6. miesiąca życia. Woda może być zalecona wcześniej w szczególnych sytuacjach, takich jak choroba, biegunka czy problemy z nawodnieniem, ale wtedy sposób postępowania powinien ustalić lekarz.

Jeśli woda jest podawana dziecku przed 6. miesiącem życia, należy ją zagotować i ostudzić. Po ukończeniu 6. miesiąca świeżo otwarta, prawidłowo przechowywana woda butelkowana o odpowiednim składzie zwykle nie wymaga gotowania. Wodę z kranu należy natomiast podać po przegotowaniu, szczególnie gdy nie masz pewności co do stanu instalacji w budynku.

Gotowanie zmniejsza ryzyko mikrobiologiczne, ale nie usuwa wszystkich zanieczyszczeń chemicznych. Nie jest sposobem na poprawę jakości wody studziennej ani na obniżenie jej zawartości azotanów. Wielokrotne gotowanie może zwiększać stężenie części rozpuszczonych substancji, ponieważ odparowuje woda.

Po otwarciu butelkę przechowuj w chłodnym i ciemnym miejscu, najlepiej w lodówce, i zużyj w ciągu 24 godzin. Nie pozwalaj dziecku pić bezpośrednio z butelki. Kontakt ust z szyjką może przenieść drobnoustroje do wody.

Ostrzeżenie: Nie zostawiaj butelki w pełnym słońcu, samochodzie ani w pobliżu źródeł ciepła. Nie podawaj niemowlęciu wody studziennej bez potwierdzenia jej bezpieczeństwa aktualnym badaniem. Takie ujęcia mogą zawierać azotany i azotyny, które u najmłodszych dzieci zwiększają ryzyko poważnych zaburzeń transportu tlenu we krwi.

Jak przygotować wodę do podania?

Przygotowanie porcji wody powinno być proste, ale wymaga zachowania higieny. Postępuj według następującej kolejności:

1. Umyj ręce i przygotuj czyste naczynie lub kubek.
2. Jeśli dziecko nie ma jeszcze 6 miesięcy albo korzystasz z wody z kranu, zagotuj świeżą wodę.
3. Ostudź ją w zamkniętym, czystym naczyniu, bez schładzania pod bieżącą wodą.
4. Podaj tylko taką ilość, jaką dziecko prawdopodobnie wypije, a resztę przechowuj zgodnie z zasadą 24 godzin.

Woda do przygotowania mleka modyfikowanego wymaga szczególnej staranności. Sam wybór wody niskozmineralizowanej nie zastępuje instrukcji producenta mieszanki. Temperatura wody i czas podania gotowego mleka powinny odpowiadać zaleceniom na opakowaniu oraz wskazówkom personelu medycznego.

Woda z kranu, filtrowana czy studzienna?

Różne źródła wody wiążą się z innym poziomem kontroli jakości. Najważniejsze zasady są następujące:

• Woda z kranu może być używana po przegotowaniu, jeśli pochodzi z bezpiecznej sieci. Przy starych rurach warto rozważyć badanie wody lub skonsultować wynik z lokalnym przedsiębiorstwem wodociągowym.
• Woda z dzbanka filtrującego wymaga regularnego mycia dzbanka i wymiany wkładu zgodnie z instrukcją. Filtr może poprawiać smak i usuwać wybrane substancje, ale nie gwarantuje usunięcia wszystkich drobnoustrojów.
• Woda z systemu odwróconej osmozy może mieć niską mineralizację, lecz bezpieczeństwo zależy od serwisowania urządzenia, wymiany filtrów i higieny zbiornika. Nie należy zakładać, że sama filtracja zapewnia sterylność.
• Woda studzienna nie jest dobrym wyborem dla niemowlęcia bez potwierdzenia jej parametrów. Ryzyko azotanów i azotynów jest powodem, by jej nie podawać na własną rękę.

Od kiedy podawać wodę i w czym?

Wodę można wprowadzać wraz z rozszerzaniem diety, zwykle po ukończeniu 6. miesiąca życia. Na początku wystarczy kilka łyków do posiłku. Nie ma potrzeby odliczania każdej kropli. Rodzic proponuje wodę, ale dziecko decyduje, czy i ile wypije. Mleko nadal pozostaje ważnym elementem diety w drugim półroczu życia.

Najlepiej od początku proponować kubek otwarty. Dziecko uczy się wtedy pobierania płynu bez utrwalania ssania, a mała ilość wody w lekkim kubku ułatwia ćwiczenie. Bidon ze słomką może przydać się na spacerze, ale nie powinien zastępować nauki picia z kubka.

Kubek niekapek i butelka ze smoczkiem nie są potrzebne do codziennego podawania wody. Długotrwałe korzystanie z nich może utrwalać sposób picia podobny do ssania, dlatego lepiej stopniowo przechodzić do otwartego kubka. Nie zmuszaj dziecka do picia. Jeżeli ma gorączkę, biegunkę, wyraźnie mniej mokrych pieluszek, jest bardzo senne lub apatyczne, skontaktuj się z lekarzem zamiast samodzielnie zwiększać ilość wody.

Najprostsza zasada brzmi: po 6. miesiącu podawaj wodę niskozmineralizowaną, niskosodową i niskosiarczanową, najlepiej z pewnego źródła, a sposób przygotowania dopasuj do wieku dziecka i rodzaju wody.

Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady pediatry. W przypadku noworodka, choroby, biegunki, gorączki, oznak odwodnienia lub wątpliwości dotyczących dopajania skonsultuj się z lekarzem.