Czy można jeść grzyby w ciąży? Wpływ na zdrowie matki i dziecka

Tak, w ciąży można jeść grzyby hodowlane, takie jak pieczarki i boczniaki, ale wyłącznie po dokładnym umyciu i pełnej obróbce cieplnej. Grzyby leśne lepiej wykluczyć z diety ze względu na ryzyko pomyłki z gatunkiem trującym, obecność toksyn oraz możliwość kumulowania metali ciężkich. Surowe grzyby nie są bezpiecznym wyborem.

Grzyby hodowlane a leśne – skąd wynika różnica?

Najważniejsze jest pochodzenie produktu. Pieczarki, boczniaki i inne grzyby z kontrolowanych upraw można włączyć do jadłospisu ciężarnej, jeśli są świeże i właściwie przygotowane. Warunki uprawy ograniczają ryzyko przypadkowego zanieczyszczenia oraz pomylenia jadalnego gatunku z trującym.

W przypadku grzybów leśnych ryzyko jest trudniejsze do oceny. Nawet pomyłka doświadczonego grzybiarza może doprowadzić do zatrucia amatoksynami. Toksyny obecne we krwi matki mogą stanowić zagrożenie także dla płodu. Grzyby rosnące w lesie mogą też pobierać z gleby metale ciężkie, między innymi kadm, ołów i rtęć. Ich nadmiar nie jest obojętny dla rozwijającego się organizmu.

Jak przygotować grzyby w ciąży?

Sama jadalność grzyba nie wystarcza. Surowe lub niedogotowane grzyby mogą być zanieczyszczone bakteriami i pasożytami, w tym Listeria monocytogenes oraz Toxoplasma gondii. Obróbka cieplna zmniejsza ryzyko zakażenia i ułatwia trawienie, ale nie neutralizuje toksyn znajdujących się w trującym gatunku. Dlatego nie można traktować gotowania jako sposobu na „uratowanie” niepewnego grzyba.

Przed podaniem grzyby przygotuj zgodnie z następującymi zasadami:

• Wybieraj świeże produkty z kontrolowanej sprzedaży i sprawdzaj ich wygląd oraz datę przydatności.
• Dokładnie oczyść grzyby i umyj je pod bieżącą wodą, usuwając resztki podłoża.
• Gotuj, duś lub piecz je przez odpowiednio długi czas, aż całkowicie zmiękną i będą dobrze podgrzane w środku.
• Nie jedz grzybów surowych, niedogotowanych ani tylko krótko podgrzanych.
• Ogranicz ciężkie sosy, dużą ilość tłuszczu i ostre przyprawy, ponieważ mogą nasilać zgagę, nudności i niestrawność.

Grzyby suszone także wymagają namoczenia i długiego gotowania. Z kolei marynaty oraz potrawy długo przechowywane mogą dodatkowo obciążać przewód pokarmowy. Najlepiej przygotować niewielką porcję i zjeść ją świeżo po przyrządzeniu.

Czy grzyby są zdrowe w ciąży?

Grzyby hodowlane dostarczają między innymi witamin z grupy B, selenu, cynku, potasu i błonnika. Zawierają dużo wody i tylko niewielką ilość białka, dlatego mogą urozmaicać dietę, ale nie są jej podstawą. Nie zastępują też suplementacji zaleconej w ciąży, w tym kwasu foliowego ani preparatów dobranych przez lekarza.

Ich ciężkostrawność wiąże się między innymi z obecnością chityny, składnika ścian komórkowych, którego organizm człowieka nie trawi łatwo. W ciąży spowolniona praca przewodu pokarmowego może sprzyjać wzdęciom, uczuciu pełności, bólom brzucha i zgadze. Z tego powodu lepiej zacząć od małej porcji i obserwować reakcję organizmu.

Ostrożność dotyczy również suplementów i skoncentrowanych ekstraktów z tak zwanych grzybów funkcjonalnych, takich jak reishi, cordyceps, chaga czy soplówka jeżowata. Nie mają one takiego samego statusu jak grzyby używane jako składnik potraw. Ze względu na brak wystarczających badań u kobiet w ciąży nie należy stosować ich bez wyraźnej zgody lekarza.

Co zrobić przy podejrzeniu zatrucia grzybami?

Po zjedzeniu grzybów niepewnego pochodzenia nie czekaj na samoistne ustąpienie objawów. Zatrucie może początkowo przypominać zwykłą niestrawność, a część toksyn działa z opóźnieniem. Pilnej konsultacji wymagają zwłaszcza:

• nudności lub uporczywe wymioty,
• biegunka, szczególnie nasilona albo z domieszką krwi,
• silne bóle brzucha lub skurcze,
• osłabienie, zawroty głowy, zaburzenia świadomości albo objawy odwodnienia.

W ciąży przy podejrzeniu zatrucia skontaktuj się natychmiast z lekarzem lub zgłoś na SOR. Nie wywołuj samodzielnie wymiotów i nie próbuj neutralizować toksyn domowymi metodami.

Najbezpieczniejszy wybór to świeże grzyby hodowlane, dokładnie umyte i dobrze ugotowane, uduszone albo upieczone. Z grzybów leśnych i niepewnego źródła lepiej zrezygnować przez cały okres ciąży.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem prowadzącym ciążę. W razie objawów zatrucia lub wątpliwości dotyczących diety skontaktuj się z personelem medycznym.