Upławy w ciąży – przyczyny, objawy i kiedy udać się do lekarza?

Zwiększona ilość przezroczystej lub białej, bezwonnej wydzieliny w ciąży zwykle jest zjawiskiem fizjologicznym. Jeśli jednak śluz zmienia kolor, zapach albo konsystencję, pojawia się świąd, pieczenie, ból, krwawienie lub wodnisty wyciek, skontaktuj się z lekarzem. Nie próbuj rozpoznawać ani leczyć infekcji samodzielnie.

Jak odróżnić prawidłową wydzielinę od upławów?

Pod wpływem hormonów i większego ukrwienia narządów płciowych w ciąży wydzieliny może być więcej. Prawidłowy śluz jest najczęściej przezroczysty, biały lub lekko kremowy, jednolity i pozbawiony wyraźnego, nieprzyjemnego zapachu. Nie powinien powodować świądu, pieczenia ani bólu.

O upławach mówi się wtedy, gdy wydzielina ma nietypową barwę, grudkowatą lub pienistą konsystencję albo intensywny zapach. Taki objaw może wskazywać na infekcję, ale sam wygląd śluzu nie wystarcza do postawienia rozpoznania. Podobne dolegliwości mogą towarzyszyć różnym zakażeniom, dlatego potrzebna bywa konsultacja, badanie ginekologiczne i wymaz z pochwy.

Co może oznaczać kolor i konsystencja wydzieliny?

Poniższe zestawienie pomaga wstępnie ocenić sytuację, ale nie zastępuje badania lekarskiego:

Pod koniec ciąży może pojawić się gęsty, galaretowaty czop śluzowy. Przezroczysta lub kremowa wydzielina z niewielką domieszką różowej albo brązowej krwi może towarzyszyć jego odejściu, ale każde krwawienie w ciąży należy zgłosić osobie prowadzącej ciążę.

Najczęstsze przyczyny upławów w ciąży

Kandydoza pochwy

Kandydoza jest wywoływana przez nadmierne namnażanie drożdżaków z rodzaju Candida. Sprzyjają jej między innymi zmiany hormonalne i modyfikacja naturalnej odporności w ciąży. Typowa wydzielina jest biała, gęsta i przypomina twarożek. Zwykle pojawiają się także uporczywy świąd, pieczenie, zaczerwienienie lub ból przy oddawaniu moczu.

Waginoza bakteryjna

Waginoza bakteryjna wynika z zaburzenia równowagi mikrobiomu pochwy, czyli dysbiozy. W prawidłowych warunkach pałeczki Lactobacillus pomagają utrzymać kwaśne środowisko i ograniczają namnażanie części drobnoustrojów. Gdy równowaga zostaje zaburzona, może pojawić się rzadka, szara lub kremowa wydzielina o charakterystycznym rybim zapachu. Świąd nie zawsze występuje.

Rzęsistkowica i inne zakażenia

Rzęsistkowica, wywołana przez Trichomonas vaginalis, często powoduje żółto-zielone, pieniste upławy o nieprzyjemnym zapachu. Możliwe są także podrażnienie, świąd, pieczenie, ból przy oddawaniu moczu lub dyskomfort w podbrzuszu. Podobne objawy mogą występować przy chlamydiozie, rzeżączce i innych zakażeniach przenoszonych drogą płciową. Część z nich przebiega skąpoobjawowo, dlatego nie da się ich wiarygodnie rozpoznać wyłącznie na podstawie wyglądu wydzieliny.

Nieleczone infekcje w ciąży mogą zwiększać ryzyko powikłań, między innymi przedwczesnego porodu, przedwczesnego pęknięcia błon płodowych lub zakażenia dziecka. Nie oznacza to, że każda zmieniona wydzielina stanowi bezpośrednie zagrożenie, ale wymaga oceny medycznej i leczenia dobranego do przyczyny.

Kiedy potrzebna jest pilna pomoc?

Nie czekaj na planową wizytę, jeśli wydzielinie towarzyszą którekolwiek z poniższych objawów:

• znaczne lub narastające krwawienie z pochwy, zwłaszcza przypominające miesiączkę
• silny albo jednostronny ból brzucha, regularne skurcze lub uczucie parcia
• stały, wodnisty wyciek, którego nie da się kontrolować i który może oznaczać sączenie płynu owodniowego
• gorączka, dreszcze, wyraźne osłabienie lub złe samopoczucie
• wyraźne zmniejszenie albo ustanie ruchów dziecka, jeśli są już odczuwalne

Skąpe plamienie to nie to samo co krwawienie. Plamienie oznacza niewielką ilość krwi, często widoczną tylko na papierze lub bieliźnie. Mimo że może mieć łagodne przyczyny, w ciąży również należy je skonsultować, szczególnie gdy powtarza się, nasila lub pojawia się wraz z bólem. Przy obfitym krwawieniu, silnym bólu albo podejrzeniu odpływania wód zgłoś się do izby przyjęć lub zadzwoń po pomoc.

Co zrobić po zauważeniu niepokojącej wydzieliny?

Do czasu konsultacji obserwuj kolor, ilość, zapach i konsystencję wydzieliny oraz zanotuj objawy towarzyszące. Lekarz może wykonać badanie ginekologiczne, pobrać wymaz i zlecić testy w kierunku konkretnego zakażenia. Dopiero wynik badania pozwala dobrać leczenie bezpieczne dla ciężarnej i dziecka.

W codziennej higienie pomagają proste zasady:

• noś przewiewną, najlepiej bawełnianą bieliznę i zmieniaj ją, gdy jest wilgotna
• po skorzystaniu z toalety wycieraj okolice intymne od przodu do tyłu
• myj okolice intymne delikatnie, bez perfumowanych żeli, dezodorantów i intensywnego szorowania
• nie stosuj irygacji pochwy ani tamponów do zatrzymywania wydzieliny
• zmieniaj mokry kostium kąpielowy i wilgotne ubrania możliwie szybko
• stosuj prezerwatywy, jeśli istnieje ryzyko zakażenia przenoszonego drogą płciową

Nie stosuj samodzielnie leków przeciwgrzybiczych, antybiotyków, ziół ani preparatów dopochwowych. W ciąży nawet objawy przypominające wcześniejszą infekcję mogą mieć inną przyczynę, a nie każdy preparat jest bezpieczny. Jeśli masz wątpliwości co do wydzieliny, bezpieczniejszym wyborem jest kontakt z lekarzem lub położną niż czekanie na samoistne ustąpienie objawów.

Artykuł nie stanowi porady medycznej i ma charakter wyłącznie informacyjny. W przypadku objawów alarmowych lub wątpliwości dotyczących przebiegu ciąży skontaktuj się z lekarzem, położną albo zgłoś się do izby przyjęć.