Druga faza porodu – jak przebiega i jak sobie z nią radzić?
Druga faza porodu to okres wydalania – zaczyna się przy pełnym rozwarciu szyjki macicy, czyli około 10 cm, a kończy narodzinami dziecka. Naturalne skurcze parte przesuwają dziecko przez kanał rodny, a rodząca wspiera ten proces oddechem, parciem i zmianą pozycji, zgodnie ze wskazówkami położnej.
Czym jest druga faza porodu?
W tej fazie szyjka macicy jest już całkowicie rozwarta, a dziecko stopniowo zstępuje w kanale rodnym. Skurcze parte są niezależne od woli kobiety, ale można je wspomagać mięśniami brzucha i świadomym rozluźnianiem dna miednicy.
Druga faza porodu ma indywidualny przebieg. Może trwać od kilkunastu minut do około 2 godzin, zwykle krócej u kobiet, które rodziły wcześniej. Pomiędzy skurczami dziecko może nieco się cofać, a podczas kolejnych skurczów przesuwa się coraz niżej. Najpierw rodzi się główka, następnie barki, tułów i kończyny.
Jak przeć i oddychać?
Najważniejsze jest połączenie naturalnego odruchu parcia z oddechem. Nie próbuj przyspieszać procesu na własną rękę. Położna obserwuje postęp porodu i podpowiada, kiedy aktywnie przeć, a kiedy rozluźnić ciało.
Przydatny schemat podczas skurczu wygląda następująco:
- Weź spokojny, głęboki wdech na początku skurczu, najlepiej kierując powietrze do dolnych żeber i brzucha.
- Gdy skurcz się nasila, ustaw brodę lekko w stronę klatki piersiowej i rozluźnij barki oraz dłonie.
- Podczas wyraźnej potrzeby parcia skieruj wysiłek w dół, podobnie jak przy wypróżnianiu. Nie napinaj dodatkowo twarzy ani szyi.
- Po kilku sekundach wypuść powietrze, ponownie nabierz oddech i postępuj zgodnie z instrukcją położnej. W czasie jednego skurczu mogą pojawić się kolejne fale parcia.
- Po ustąpieniu skurczu oddychaj głęboko i spokojnie. Rozluźnij szczękę, dłonie, pośladki oraz dno miednicy, aby odpocząć przed kolejnym skurczem.
Nie każda kobieta potrzebuje identycznej techniki. W niektórych sytuacjach położna może zalecić krótkie, spontaniczne parcie, a w innych poprosi o ograniczenie wysiłku. Jej wskazówki uwzględniają położenie dziecka, tempo jego zstępowania i stan rodzącej.
Co oznacza panting?
Gdy główka dziecka zaczyna się rodzić, położna może poprosić o zaprzestanie aktywnego parcia. Wtedy zastosuj panting, czyli szybkie i płytkie oddychanie przez otwarte usta. Możesz wyobrazić sobie delikatne zdmuchiwanie powietrza albo krótkie „ha, ha, ha”. Taki sposób oddychania pomaga zmniejszyć siłę parcia w momencie, gdy główka przechodzi przez ujście pochwy, i pozwala położnej spokojnie kontrolować tempo narodzin.
Nie przechodź na panting samodzielnie, jeśli nie ma takiej potrzeby. Zrób to wtedy, gdy poprosi o to położna. Po urodzeniu główki zwykle potrzebne są jeszcze jedno lub dwa skurcze, aby urodziły się barki i reszta ciała.
Jeśli słyszysz „nie przeć” albo „dysz”, zatrzymaj aktywne parcie i skup się na krótkich wydechach. Nie oznacza to, że robisz coś źle. Jest to sposób na dostosowanie tempa narodzin do sytuacji w danym momencie.
Pozycje podczas parcia
Pozycja powinna zapewniać bezpieczeństwo, możliwość obserwacji postępu porodu i względny komfort. Jeśli stan matki i dziecka na to pozwala, można ją zmieniać. Pozycje wertykalne wykorzystują grawitację, natomiast półsiedząca lub leżąca może ułatwić monitorowanie oraz podparcie ciała.
| Pozycja | Wpływ grawitacji | Komfort | Dostęp dla położnej |
|---|---|---|---|
| Kucanie lub stanie | Grawitacja wspiera zstępowanie dziecka | Daje poczucie ruchu, ale może męczyć uda | Może utrudniać obserwację, zależnie od wyposażenia sali |
| Klęk podparty | Ułatwia zmianę ustawienia miednicy | Może zmniejszać napięcie w plecach | Wymaga dostosowania ustawienia personelu |
| Półsiedząca | Zapewnia częściowe wsparcie grawitacji | Ułatwia odpoczynek i oparcie pleców | Najczęściej zapewnia dobry dostęp do obserwacji |
| Leżąca na boku lub na plecach | Grawitacja działa słabiej | Może być pomocna przy zmęczeniu lub potrzebie odpoczynku | Ułatwia monitorowanie i wykonywanie czynności przez personel |
Wygoda rodzącej i łatwość monitorowania nie zawsze wskazują tę samą pozycję. Dlatego decyzję podejmuje się na bieżąco, z uwzględnieniem stanu matki, dziecka oraz zaleceń położnej.
Jak współpracować z położną?
Położna widzi postęp porodu, którego rodząca nie może ocenić sama. Wie, kiedy główka jest blisko ujścia, jak szybko zstępuje dziecko i czy w danym momencie lepiej przeć, odpocząć czy zastosować panting.
Zbyt wczesne, silne parcie może męczyć i nie zawsze pomaga dziecku. Z kolei parcie w niewłaściwym momencie może zwiększać napięcie tkanek. Słuchaj krótkich poleceń i nie obawiaj się poprosić o ich powtórzenie.
Lęk przed utratą kontroli jest częsty. Nie musisz jednak samodzielnie pamiętać o każdym elemencie techniki. Wystarczy skupić się na jednym poleceniu naraz, rozluźniać ciało w przerwie między skurczami i informować personel o bólu, zmęczeniu albo potrzebie zmiany pozycji.
Jak przygotować się do drugiej fazy porodu?
W III trymestrze możesz ćwiczyć spokojny oddech, rozpoznawanie napięcia dna miednicy i jego świadome rozluźnianie. Pomocne bywają zajęcia w szkole rodzenia oraz konsultacja z fizjoterapeutą uroginekologicznym, jeśli nie ma przeciwwskazań medycznych.
Przygotowanie nie polega na wyuczeniu jednego sztywnego sposobu parcia. Każdy poród przebiega inaczej, dlatego ważniejsza od zapamiętania wielu instrukcji jest gotowość do reagowania na sygnały ciała i wskazówki personelu.
Przed porodem możesz zapamiętać trzy proste zasady:
- Akceptuj, że rytm skurczów i parcia może zmieniać się w czasie.
- Zaufaj położnej, która ocenia sytuację i podpowiada tempo działania.
- Skup się na spokojnym oddechu oraz rozluźnieniu ciała między skurczami.
Druga faza porodu wymaga wysiłku, ale nie musisz przechodzić przez nią bez wsparcia. Naturalne skurcze wykonują zasadniczą pracę, a oddech, właściwa pozycja i współpraca z położną pomagają bezpiecznie dostosować parcie do przebiegu narodzin.
Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. Przebieg porodu zawsze wymaga indywidualnej oceny przez położną lub lekarza.
