Co na wymioty w ciąży? Domowe sposoby i porady

Nudności i wymioty w ciąży zwykle wynikają ze zmian hormonalnych, zwłaszcza wzrostu hCG, i najczęściej słabną po zakończeniu pierwszego trymestru. Pomóc może jedzenie małych porcji, picie małymi łykami, unikanie zapachów oraz odpoczynek. Jeśli nie możesz utrzymać płynów, tracisz na wadze lub masz objawy odwodnienia, skontaktuj się pilnie z lekarzem. Leków przeciwwymiotnych nie stosuj samodzielnie.

Dlaczego pojawiają się nudności i czy miną?

Nudności i wymioty ciężarnych, określane skrótem NVP, dotyczą około 50–90% kobiet. Zwykle zaczynają się między 4. a 8. tygodniem ciąży, a największe nasilenie przypada często na pierwszy trymestr. Główną rolę przypisuje się wzrostowi hormonu hCG, który może wpływać na pracę przewodu pokarmowego i wrażliwość na zapachy. Udział mają także inne zmiany hormonalne, a według nowszych ustaleń również białko GDF15 produkowane przez łożysko.

Określenie „poranne mdłości” bywa mylące, ponieważ objawy mogą występować o każdej porze dnia. U wielu kobiet ustępują około 12.–14. tygodnia, choć czasem utrzymują się dłużej. Same nudności zazwyczaj nie zagrażają dziecku, jeśli ciężarna może przyjmować płyny i jedzenie, a jej masa ciała oraz ogólny stan nie pogarszają się.

Co na wymioty w ciąży? Domowe sposoby

Nie ma jednej metody działającej na każdą osobę. Zmieniaj rozwiązania ostrożnie i obserwuj, co łagodzi objawy, a co je nasila. Najczęściej pomocne są następujące sposoby żywieniowe:

• Jedz małe porcje co 2–3 godziny, ponieważ zarówno przejedzenie, jak i pusty żołądek mogą nasilać nudności.
• Trzymaj przy łóżku sucharki, krakersy lub banana i zjedz niewielką przekąskę przed wstaniem.
• Pij małymi łykami między posiłkami, zamiast wypijać dużą ilość płynu jednorazowo.
• Wypróbuj wodę z cytryną albo niewielką ilość imbiru w naparze, jeśli te smaki nie nasilają objawów.
• Noś przy sobie lekką przekąskę, na przykład migdały, wafle ryżowe lub banana.

Imbir może łagodzić nudności u części ciężarnych, ale należy traktować go jako wsparcie, a nie zamiennik konsultacji medycznej. Jeśli masz choroby przewlekłe, przyjmujesz leki lub chcesz stosować skoncentrowane preparaty imbirowe, zapytaj lekarza albo farmaceutę o bezpieczeństwo takiego rozwiązania.

Znaczenie ma także otoczenie i codzienny rytm. Pomaga wietrzenie pomieszczeń, ograniczenie kontaktu z zapachami wywołującymi wymioty, odpoczynek oraz krótki spacer, jeśli czujesz się na siłach. Potrawy podawane w temperaturze pokojowej mogą pachnieć mniej intensywnie niż gorące dania. Zapisuj produkty i sytuacje, po których pojawiają się objawy – ułatwia to rozpoznanie indywidualnych wyzwalaczy.

Co jeść, a czego lepiej nie wybierać?

Przy nasilonych nudnościach nie musisz zmuszać się do jedzenia produktów, które wywołują odruch wymiotny. W pierwszej kolejności wybieraj rzeczy proste, lekkostrawne i możliwe do zaakceptowania przez organizm. Często sprawdzają się:

• sucharki, krakersy, tosty i wafle ryżowe
• banany, jabłka, melony i arbuzy
• lekki bulion lub niezabielana zupa
• ryż, ziemniaki i inne łagodne produkty skrobiowe
• migdały lub niewielkie porcje innych orzechów, jeśli je dobrze tolerujesz

Na czas nasilonych objawów ogranicz produkty, które często obciążają żołądek albo mają silny aromat:

• tłuste i smażone potrawy
• ostre, mocno przyprawione dania
• posiłki o intensywnym zapachu
• napoje energetyczne, gazowane i nadmiar kofeiny
• bardzo słodkie oraz wysoko przetworzone produkty

Ważne jest nawodnienie. Jeśli woda wywołuje nudności, spróbuj małych łyków chłodnego napoju, wody z cytryną albo lekkiego bulionu. Nie zmuszaj się jednak do konkretnego płynu, gdy wyraźnie pogarsza samopoczucie.

Kiedy wymioty w ciąży wymagają lekarza?

Typowe mdłości są uciążliwe, ale nie powodują wyraźnego pogorszenia stanu ogólnego. Niepowściągliwe wymioty ciężarnych to znacznie cięższy stan, w którym kobieta nie jest w stanie przyjmować odpowiedniej ilości płynów i pokarmów. Może wtedy dojść do odwodnienia, zaburzeń elektrolitowych oraz utraty masy ciała. Czasem konieczne jest leczenie szpitalne i dożylne podawanie płynów.

Poniższe zestawienie pomaga odróżnić częste dolegliwości od objawów wymagających szybkiej konsultacji:

Skontaktuj się z lekarzem lub zgłoś do pilnej pomocy medycznej także wtedy, gdy pojawi się gorączka powyżej 38°C, silny ból brzucha, wymioty rozpoczną się po raz pierwszy w późniejszym okresie ciąży albo nie możesz przyjmować płynów przez wiele godzin. Nie czekaj na dalsze osłabienie, jeśli objawy wskazują na odwodnienie.

Czy można brać leki przeciwwymiotne?

Leków na wymioty w ciąży nie należy wybierać samodzielnie. Dotyczy to także preparatów bez recepty, suplementów, tabletek imbirowych i ziół w skoncentrowanej postaci. Lekarz ocenia nasilenie objawów, tydzień ciąży, choroby towarzyszące i inne przyjmowane środki. W razie potrzeby może zalecić leczenie, w którym stosuje się między innymi witaminę B6, doksylaminę lub inne preparaty o potwierdzonym profilu bezpieczeństwa w danej sytuacji. Nie kopiuj jednak dawkowania z ulotki znalezionej w internecie.

Jeśli domowe sposoby nie działają, poinformuj o tym ginekologa. Leczenie dobrane przez specjalistę może zapobiec odwodnieniu i niedożywieniu, a w ciężkich przypadkach ograniczyć ryzyko konieczności hospitalizacji.

Co zrobić przy pierwszych objawach?

Gdy zaczynają się mdłości, możesz postępować według krótkiego planu:

• Zjedz lekką przekąskę jeszcze przed wstaniem z łóżka.
• Pij małymi łykami, najlepiej między posiłkami.
• Otwórz okno i odejdź od zapachu, który wywołuje nudności.
• Wybierz małą porcję łagodnego produktu zamiast dużego posiłku.
• Zapisz, kiedy wystąpiły wymioty, ile płynów udało się przyjąć i czy pojawiły się objawy alarmowe.
• Skontaktuj się z lekarzem, jeśli nie możesz utrzymać płynów, tracisz na wadze lub czujesz narastające osłabienie.

Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. W ciąży wszelkie leki, suplementy i nasilające się objawy skonsultuj z lekarzem.